1.2 Ο Μυκηναϊκός Πολιτισμός

Μέρος Δεύτερο

Οικονομική, κοινωνική
και πολιτική οργάνωση

Την κλειστή αγροτική οικονομία των οικισμών της μέσης εποχής του χαλκού (Μεσοελλαδικής εποχής, 2000 – 1680 π.Χ.) ακολούθησε, όπως φαίνεται, μια μορφή οικονομικών σχέσεων βασισμένη στο εμπόριο.

 

 

 

 

 

Το χρυσό νεκρικό Προσωπείο
του Αγαμέμνονα.

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών

Δομή μαθήματος

  • Οικονομία
  • Κοινωνία
  • Πολιτική οργάνωση

 

Μυκηναϊκές θέσεις σε όλη τη λεκάνη της Μεσογείου

Εισαγωγικό βίντεο

Μυκηναϊκός Πολιτισμός – Μέρος 2 [εκπαιδευτική τηλεόραση]

Οικονομία

Μυκηναϊκό εμπόριο

Μυκηναϊκής προέλευσης αντικείμενα έχουν βρεθεί σε πολλές θέσεις στη Μεσόγειο, που δείχνουν το εύρος του θαλάσσιου εμπορίου
των Μυκηναίων σε όλη τη διάρκεια της Ύστερης Εποχής του Χαλκού (1600-1100 π.Χ.).

Μυκηναϊκά αγγεία που βρέθηκαν στον Ακράγαντα της Σικελίας,
1500-1300 π.Χ.

Στην Αίγυπτο έχουν βρεθεί παραστάσεις τόσο Μινωιτών όσο και Μυκηναίων…

Μυκηναϊκό κράνος με χαυλιόδοντες κάπρου από τις Μυκήνες,

Πάπυρος από την Αμάρνα της Αιγύπτου, όπου απεικονίζονται μορφές με μυκηναϊκά κράνη.
14
ος αιώνας π.Χ.

Μέγαρο

Η έδρα του μυκηναίου ηγεμόνα και κέντρο διοίκησης

Επίκεντρο των οικονομικών δραστηριοτήτων ήταν το μέγαρο, που βρισκόταν σε οχυρωμένη ακρόπολη.

Αναπαράσταση αίθουσας θρόνου μυκηναϊκού μεγάρου.

Η Πύλη των Λεόντων. Η μνημειακή είσοδος στην ακρόπολη των Μυκηνών.

Τα περισσότερα μυκηναϊκά μέγαρα βρίσκονταν σε μνημειακές οχυρωμένες ακροπόλεις.

Στις Μυκήνες, στην Τίρυνθα, στον Γλά
(στη Βοιωτία), στην Αθήνα κ.α. έχουν σωθεί σημαντικά ερείπια που απηχούν το μεγαλείο των Μυκηναίων ηγεμόνων.

Αναπαράσταση της ακρόπολης των Μυκηνών.

Ακρόπολη Μυκηνών (3D Animation-Ντοκιμαντέρ).

Αναπαράσταση της ακρόπολης της Τίρυνθας.

Στο ανάκτορο αναπτύσσονταν οικονομικές δραστηριότητες και εργάζονταν ειδικευμένοι τεχνίτες, όπως κεραμουργοί, χαλκουργοί, χρυσοχόοι κλπ.

Αναπαράσταση της εσωτερικής αυλής
του μυκηναϊκού ανακτόρου του Νέστορα στην Πύλο, στη ΝΔ Μεσσηνία.

Χρυσό κύπελλο από τις Μυκήνες.

Μυκηναϊκή πυξίδα (κοσμηματοθήκη)
από ελεφαντόδοντο.

Κοινωνία

Ιερείς και Στρατός

Στην κοινωνική ιεραρχία ιδιαίτερη θέση είχαν οι ιερείς και ο στρατός.

Τοιχογραφία από τις Μυκήνες που εικονίζει θεά ή ιέρεια.

Αναπαράσταση Μυκηναίου πολεμιστή, που επιβαίνει σε άρμα, και του ηνίοχου.

Δομή της μυκηναϊκής κοινωνίας

Όπως προκύπτει από την ανάγνωση των πινακίδων της Γραμμικής Β γραφής, η μυκηναϊκή κοινωνία είχε έντονη διαστρωμάτωση:

  • Στην κουρυφή βρισκόταν ο άναξ (wa-na-ka), ο ηγεμόνας κάθε ανακτόρου, ο οποίος διαχειριζόταν τον πλούτο της περιοχής που εξουσίαζε. Ήταν πολιτικός και στρατιωτικός αρχηγός, με δικαστική και συγχρόνως θρησκευτική εξουσία.
  • Ακολουθούσε ο λαφαγέτας  (la-wa-ge-ta = λαός + ηγέτης /ηγούμαι), ο οποίος υποθέτουμε ότι ήταν αρχηγός του στρατού.
  • Στη συνέχεια ήταν οι επέτες  (e-qe-ta), δηλαδή οι ευγενείς ακόλουθοι που έδρευαν στο ανάκτορο, και οι τελεστές  (te-re-ta), οι οποίοι ήταν οι περιφερειακοί διοικητές του βασιλείου και ήταν κοινωνικά ισότιμοι με τους επέτες.
  • Οι βασιλείς  (qa-si-re-us = «βασιλεύς»), ήταν επικεφαλής ομάδας, τεχνιτών, χαλκουργών.
  • Οι ιερείς (i-je-re-u = ιερεύς) και ιέρειες (i-je-re-ja = ιέρεια) ήταν πρόσωπα με υψηλό κύρος στο μυκηναϊκό κράτος.
  • Τη μεγάλη πλειοψηφία της μυκηναϊκής κοινωνίας αποτελούσε ο μυκηναϊκός δήμος ((da-mos = δάμος), δηλαδή ο ελεύθερος λαός, αποτελούμενος από γεωργούς, τεχνίτες, εμπόρους κλπ.
  • Στη βάση της πυραμίδας βρίσκονταν οι δούλοι  (do-e-ro).

Αναπαράσταση Μυκηναίου άνακτα στην αίθουσα του θρόνου
ενός μυκηναϊκού μεγάρου.

Πολιτική οργάνωση

Τα μυκηναϊκά βασίλεια, π. 1400-1250 π.Χ.

Τα κοινά χαρακτηριστικά που παρουσιάζει ο μυκηναϊκός κόσμος σε όλο το χώρο της εξάπλωσής του και που επιβεβαιώνουν την πολιτιστική συνοχή του.

Ωστόσο δεν υπήρχε ένα ενιαίο κράτος. Η χώρα πρέπει να ήταν χωρισμένη σε τέσσερα ή πέντε μεγαλύτερα και άλλα τόσα περίπου μικρότερα «ομοσπονδιακά» κράτη, αντίστοιχα προς τα μεγάλα ανάκτορα.

Δεν αποκλείεται τα επιμέρους μυκηναϊκά κράτη να ήταν υποτελή στο μεγαλύτερο ανακτορικό κέντρο, τις Μυκήνες.

Περισσότερο διάβασμα

Emily Vermeule, Ελλάς. Εποχή του Χαλκού, εκδόσεις Καρδαμίτσα, Αθήνα 1983.

Martin S. Ruiperez & Jose L. MelenaΟι Μυκηναίοι Έλληνες, εκδόσεις Καρδαμίτσα, Αθήνα 1996.

 

 

© Μαθαίνοντας Ιστορία | learninghistory.gr | 2024

Άδεια Creative Commons
Το παρόν χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 Διεθνές .

Αναρτήσεις για τον Μυκηναϊκό πολιτισμό

Ζ.59-προχειρο

Ο νεκρός του τάφου ΖΈνας γενάρχης των πρωτο-ΜυκηναίωνΟ τάφος ΖΟ τάφος Ζ ανήκει στον Ταφικό Κύκλο Β των Μυκηνών. Βρίσκεται στον βορειοδυτικό τομέα του περιβόλου. Χρονολογείται πρώιμα στη μετάβαση  από τη Μέση στην Ύστερη Ελλαδική περίοδο (περ. 1600–1500 π.Χ.). Ανήκει...

Διαβάστε Περισσότερα

Ο νεκρός του τάφου Ζ – Ταφικός Κύκλος Β Μυκηνών

ΤΑΦΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Β ΜΥΚΗΝΩΝ Ο νεκρός του τάφου Ζ Ένας γενάρχης των πρωτο-Μυκηναίων Ο τάφος Ζ ανήκει στον Ταφικό Κύκλο Β των Μυκηνών. Βρίσκεται στον βορειοδυτικό τομέα του περιβόλου. Χρονολογείται πρώιμα στη μετάβαση  από τη Μέση στην Ύστερη Ελλαδική περίοδο (περ....

Διαβάστε Περισσότερα

Ταφικός Κύκλος Β των Μυκηνών

Η εποχήτων Λακκοειδών Τάφων ΤΑΦΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Β ΜΥΚΗΝΩΝ Η εποχή των Λακκοειδών Τάφων υπήρξε μια περίοδος της πρώιμης Ιστορίας των Μυκηναίων Ελλήνων κατά την οποία ευκίνητοι, εξαιρετικά εκπαιδευμένοι στρατιώτες αναζητούσαν παντού νέες ισχυρές θέσεις. Πρόκειται για...

Διαβάστε Περισσότερα

Οι πρώτοι Μυκηναίοι Έλληνες

Οι πρώτοι Μυκηναίοι Υπήρξε μια περίοδος της πρώιμης Ιστορίας των Μυκηναίων Ελλήνων, γνωστή στην επιστημονική κοινότητα με τον όρο "Η εποχή των Λακκοειδών Τάφων", που εκτείνεται στο χρονικό διάστημα 1600-1550 π.Χ., κατά την οποία ευκίνητοι, εξαιρετικά εκπαιδευμένοι...

Διαβάστε Περισσότερα

Μυκήνες Ιστορία και Μύθοι

Μυκήνες Ιστορία και Μύθοι   ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΜΙΛΟΥΝΓεώργιος ΜυλωνάςΟ Γεώργιος Μυλωνάς (1898-1988) ήταν αρχαιολόγος με διεθνή αναγνώριση, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Washington του St. Louis στις ΗΠΑ, επίτιμος τακτικός καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και...

Διαβάστε Περισσότερα

Η εποχή των Λακκοειδών Τάφων – Ταφικός Κύκλος Α Μυκηνών

Η εποχήτων Λακκοειδών Τάφων ΤΑΦΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Α ΜΥΚΗΝΩΝ Η εποχή των Λακκοειδών Τάφων υπήρξε μια περίοδος της πρώιμης Ιστορίας των Μυκηναίων Ελλήνων κατά την οποία ευκίνητοι, εξαιρετικά εκπαιδευμένοι στρατιώτες αναζητούσαν παντού νέες ισχυρές θέσεις. Πρόκειται για...

Διαβάστε Περισσότερα